Kriminalistik Simulation Labs — HBP i3 2025/32 — hezkuntza-berrikuntzako proiektu bat da, batez ere irakaskuntzara bideratua, eta Zientzia Forentseen eta Kriminalistikaren arloko prestakuntza aurreratua du helburu.
Proiektua Euskal Polizia eta Larrialdietako Akademiaren — AVPE — eta Euskal Herriko Unibertsitatearen — EHU — arteko lankidetza-hitzarmenaren barruan kokatzen da; hitzarmen horren xedea da Zientzia Forentseen eta Kriminalistikaren Ikerketarako UES Ikasgela — ZiForKrim — sortzea eta garatzea. Proiektua Ertzaintzaren Polizia Zientifikoaren Unitatearen parte-hartzearekin garatzen da.
Kriminalistik Simulation Labs Garapen Jasangarrirako Helburuekin bat dator, bereziki 16. GJHarekin — Bakea, justizia eta erakunde sendoak —, justizia-sistemari aplikatutako prestakuntza zientifiko zorrotza sustatzen duelako.
Zientzia forentsea, zientzia erretrodiktibo eta diziplinarteko gisa ulertuta, ez da arrastoen edo ebidentzia materialen azterketa teknikora mugatzen. Balorazio logikoa eta testuingurukoa, trazabilitate-prozedura zorrotzak eta ondorio forentseen fidagarritasuna bermatzeko gai diren berme metodologikoak ere behar ditu.
Ikuspegi horretatik, Kriminalistik Simulation Labsek ikaskuntza-ingurune murgiltzaile eta kolaboratiboa eskaintzen du, profesional espezializatuekin eta zentro akademikoekin lotua, eta ikasleei metodo zientifikoa testuinguru forentse konplexuetan modu aplikatuan ulertzen laguntzeko diseinatua.
Prestakuntza-programa hiru fasetan egituratzen da:
1. Zientzialari forentse izatea
Lehen fase honek zientzia forentsearen oinarri metodologikoetara, etika profesionalera eta froga-arrazoibidera hurbiltzen du ikaslea.
Justiziara bideratutako testuinguru batean zientzialari forentse gisa jarduteak zer esan nahi duen lantzen da: ziurgabetasunarekin lan egitea, zientifikoki sendoak diren hipotesiak formulatzea, inferentzia forentsearen mugak ulertzea, eta aurkikuntza teknikoak, interpretazioa eta froga-balioa bereiztea.
2. Eszenaren azterketa eta laginketa
Bigarren fasea eszenaren azterketari, arrastoen berreskuratze teknikoari, tokiaren babesari eta zaintza-katearen protokoloen aplikazioari eskainita dago.
Ikasleek ebidentzien identifikazioa, dokumentazioa, bilketa eta kontserbazioa lantzen dituzte, bereziki kontuan hartuta kutsadura-arriskuak, prozedurazko trazabilitatea eta ondorengo analisi forentsea baldintzatzen duten betekizun metodologikoak.
3. Peritu-txostenaren prestaketa eta defentsa
Hirugarren fasea ebidentzien diziplinarteko integrazioan eta peritu-txosten forentse baten prestaketan eta defentsan oinarritzen da.
Ikasleek aurkikuntza teknikoak antolatzen, haien garrantzia baloratzen, ondorio arrazoituak formulatzen eta modu argi, zorrotz eta defendagarrian aurkezten ikasten dute. Fase honek perizia forentsearen komunikazio- eta argudiatze-dimentsioak ere lantzen ditu, erakunde- eta zuzenbide-testuinguruetan.
Lantzen diren gaitasunak
Kriminalistik Simulation Labsek Kriminalistikaren eta Zientzia Forentseen arloko gaitasun nagusiak garatzen laguntzen du, besteak beste:
- Ziurgabetasuna kudeatzea testuinguru forentseetan.
- Frogaren analisi probabilistikoa egitea.
- Aurkikuntza forentseak diziplinartean integratzea.
- Arrastoen eta froga-balioa duten materialen testuinguruko balorazioa egitea.
- Zaintza-katearen betekizunak ulertzea.
- Behaketa, interpretazioa eta ondorioa bereiztea.
- Arrazoibide adituaren muga teknikoak eta juridikoak berariaz identifikatzea.
- Oinarri zientifikoa duten txosten forentseak prestatzea eta defendatzea.
Jarduera, beraz, ez da prestakuntza tekniko hutsa: arrazoibide forentsearen ariketa metodologiko eta epistemikoa ere bada.
Finantziaketa eta erakunde-esparrua
Programa ZiForKrim Unibertsitatea-Enpresa-Gizartea Ikasgelaren barruan kokatzen da. Ikasgela hori 2025ean sortu zen, Euskal Polizia eta Larrialdietako Akademiarekin eta Ertzaintzaren Polizia Zientifikoaren Unitatearekin sinatutako lankidetza-hitzarmenaren bidez.
Kriminalistik SimuLABS: Zientzia, egiaren eta justiziaren zerbitzura — i3 2025/32, ONDU B — hezkuntza-berrikuntzako proiektuaren parte da.
Proiektuak SAE/HELAZen (EHU) finantzaketa du, eta Garapen Jasangarrirako 16. Helburuarekin bat dator — Bakea, justizia eta erakunde sendoak.
